Vele Neerlandici hebben het Wilhelmus aan een grondig onderzoek onderworpen. Het aantal conclusies of meningen is bijna even groot als het aantal mensen dat een studie verricht heeft. De meningen verschillen dus nogal, maar er zijn uiteraard ook een aantal overeenkomsten. Zo zijn allen het erover eens dat het lied/ gedicht geschreven is voor de Prins van Oranje. De ene onderzoeker is echter van mening dat het een klaaglied is, de ander vindt het een lofdicht. Weer een ander is van mening dat het een afscheidsdicht is voor een veldtocht. Wij gaan hier niet elke regel analyseren, maar we zullen hier wel het eerste couplet en het zesde couplet behandelen omdat die altijd gezongen worden en algemene literaire informatie geven.  
     
  Couplet 1 Betekenis  
  Wilhelmus van Nassauwe
ben ik van Duitse bloed
den vaderland getrouwe
blijf ik tot in den dood
een Prinse van Oranje
ben ik, vrij onverveerd
de Koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd
Nu: Nassau   vroeger: Nassou
Duytschen, Dietsen, Nederdietsen
Trouw aan het geboorteland/streek
 
 
vrij: onbelemmerd
onverveert: zonder vrees
 
 
     
  Couplet 6 Betekenis  
  Mijn schild ende betrouwen
zijt gij, o God mijn Heer,
Op U zo wil ik bouwen,
Verlaat mij nimmermeer.
Dat ik doch vroom mag blijven,
uw dienaar t'aller stond,
de tirannie verdrijven
die mij mijn hart doorwondt.
letterlijk: schild   figuurlijk: beschermer
op wie ik vertrouw
 
 
 
op elke tijd, altijd
wrede, gemene regering
verscheurt
 
     
  Als u de tekst graag in de juiste context wilt plaatsen, lees dan eens de biografie van Willem van Oranje.  
     
  Het gedicht is geschreven tussen 1568 en 1572 en behoort tot de Geuzenliederen. Bovendien is het Wilhelmus een rederijkersvers. Een populaire dichtvorm binnen de rederijkersgroep was het "Acrostychon", ook wel naamdicht genoemd. Dit houdt in dat de eerste letters van de coupletten een woord of naam vormen. In het geval van het Wilhelmus is dat:
Willem van Nassov.